Implementatie van een waarschuwingssysteem tegen overstromingen in het Surinaamse binnenland

In mei 2006 werd het Surinaamse binnenland getroffen door enorme overstromingen. Veel mensen raakten dakloos en het grootste deel van de voedselvoorraad ging verloren. Studenten van de TU Delft zijn een project gestart om een bewustwordingsproces op gang te brengen bij de Surinaamse bevolking en manieren te helpen vinden om beter om te gaan met het risico van overstroming en toekomstige risico’s te verkleinen.



Het risico van overstromingen
De overstromingen die zich in de lente van 2006 in grote delen van Suriname voordeden, waren de ernstigste in dertig jaar. Kleinere overstromingen komen vrij vaak voor maar niemand was zich bewust van de enorme schade die een grote overstroming kon aanrichten. Door de hevige regenval afgelopen mei traden drie rivieren buiten hun oevers en raakten 22.000 mensen dakloos. Surinaamse studenten aan de TU Delft hebben snel gereageerd en een projectgroep gevormd en een actieplan opgesteld om de bewoners van de ondergelopen gebieden te helpen.

Het voorkomen van toekomstige overstromingen bleek een onmogelijke taak omdat de betreffende gebieden uitgestrekt zijn en 80 procent van het land uit regenwoud en rivieren bestaat. Overstromingen komen nu eenmaal voor in de natuur en kunnen niet worden voorkomen. De voornaamste doelstelling van het project Leven met Overstromingen was daarom om met de Surinaamse bevolking manieren te vinden om met het gevaar van overstromingen om te leren gaan en de gevolgen te beperken.

Veilige gebieden
Om toekomstige overstromingen beter het hoofd te kunnen bieden, is een waarschuwingssysteem van vitaal belang. Tot op heden waren relevante gegevens zoals waterniveaus en hoeveelheid neerslag moeilijk te vinden in Suriname. Evacuatieplannen en veilige drinkwaterfaciliteiten bestonden eenvoudig niet. Binnen ons onderzoeksproject wilden we al deze levensreddende faciliteiten in het leven roepen. We kozen een van de zwaarst getroffen gebieden: het Boven-Suriname gebied. De betrokkenheid van de lokale bevolking werd essentieel geacht voor het gehele project.

Praktische toepassingen
Met de hulp van de lokale bevolking en zowel Nederlandse als Surinaamse organisaties, zoals lokale NGO’s en het Unesco-IHE Institute for Water Education (kennis- en opleidingcentrum voor water) hebben we een groot aantal peilschalen geplaatst. De lokale bevolking leest deze dagelijks af en rapporteert de waterstanden via de radiokamer van het dichtstbijzijnde vliegveld. We hebben ook de zijrivieren geanalyseerd en kritieke waterstanden doorgegeven, zodat de daar levende gemeenschappen kunnen waarschuwen als het water deze dreigt te bereiken. Op centrale locaties hebben we diverse gedenktekens gebouwd om de daar wonende mensen bewust te maken van het overstromingsrisico. Verder hebben we een evacuatieplan opgesteld en zogenoemde veilige gebieden aangewezen waar mensen in geval van een overstroming naartoe kunnen. En ook hebben we diverse systemen getest voor de productie van veilig drinkwater. Ons onderzoek is weliswaar beperkt gebleven tot een klein deel van de Surinaamse  binnenlanden maar kan heel goed worden toegepast in andere, gelijksoortige gebieden.

In de nabije toekomst zullen MSc-studenten van de TU Delft blijven werken aan het Suriname-project. De waarschuwingssystemen moeten worden uitgebreid en verbeterd, en ook is meer onderzoek nodig naar de stromingsgegevens van de desbetreffende rivieren.

Contact
Voor meer informatie over onze implementatie van een waarschuwingssysteem voor overstromingen in de binnenlanden van Suriname kunt u contact opnemen met Huub Savenije, Theo Olsthoorn, Hans van Dijk of Bas Heijmans van de faculteit Civiele Techniek & Geowetenschappen, sectie Watermanagement.
Telefoon: +31 (0)15 27 83347